هوش مصنوعی و یادگیری زبانهای خارجی: تأثیر بر انگیزه، اضطراب و لذت یادگیری در چارچوب روان‌شناسی مثبت‌گرا

مهرانی راد, مهدی

doi:10.22059/jflr.2025.387868.1179

هوش مصنوعی و یادگیری زبانهای خارجی: تأثیر بر انگیزه، اضطراب و لذت یادگیری در چارچوب روان‌شناسی مثبت‌گرا

نوع مقاله : علمی پژوهشی(عادی)

نویسنده

مهدی مهرانی راد

گروه زبان انگلیسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه نیشابور، نیشابور، ایران

10.22059/jflr.2025.387868.1179

چکیده

این پژوهش در چارچوب روان‌شناسی مثبت‌گرا به بررسی تأثیر هوش مصنوعی بر عوامل کلیدی از جمله اضطراب، لذت و انگیزه در فرآیند یادگیری زبان انگلیسی می پردازد. هدف این مطالعه بررسی نقش هوش مصنوعی در کاهش موانع عاطفی و ارتقای مهارت گفتاری زبان آموزان است. بدین منظور 64 زبان‌آموز، که از نظر سطح زبانی با آزمون تعیین سطح آکسفورد همگن شده بودند، به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. گروه آزمایش طی 19 جلسه در مدت سه ماه از یک پلتفرم اختصاصی آموزش زبان مبتنی بر هوش مصنوعی برای فعالیت‌های تعاملی و تقویت مهارت گفتاری استفاده کردند، در حالی که گروه کنترل با روش‌های سنتی آموزش دیدند. داده‌های پژوهش با استفاده از مقیاس‌های معتبر برای اضطراب یادگیری زبان خارجی، لذت یادگیری زبان و انگیزه، پیش و پس از مداخله جمع‌آوری شد. نتایج تحلیل‌های کوواریانس نشان داد که گروه آزمایشی پس از مداخله کاهش معنادار اضطراب، افزایش لذت و بهبود انگیزه را تجربه کرده است. آزمون‌های تی زوجی نیز این تغییرات مثبت را تأیید کردند، در حالی که در گروه کنترل تغییر معناداری مشاهده نشد. این یافته‌ها موید پتانسیل تحول‌آفرین هوش مصنوعی در بهبود شرایط عاطفی و انگیزشی زبان‌آموزان و ایجاد محیط‌های یادگیری جذاب و مؤثر است.

کلیدواژه‌ها

هوش مصنوعی

اضطراب یادگیری زبان

لذت یادگیری زبان

انگیزه در یادگیری زبان

روان‌شناسی مثبت‌گرا

موضوعات

بکارگیری فناوری های نوین در آموزش و سنجش زبانهای خارجی/ تکنولوژی آموزشی

عنوان مقاله English

Artificial intelligence and foreign language learning: The impact on motivation, anxiety and enjoyment within a positive psychology framework

نویسنده English

Mehdi Mehranirad

English Department, Faculty of Literature and Humanities, University of Neyshabur, Neyshabur, Iran

چکیده English

The present study is set out to investigate the impact of using an AI-powered platform on on key affective factors such as – anxiety, enjoyment, and motivation – among Iranian EFL learners. Relying on the theoretical framework of positive psychology, the study explores how AI can mediate these variables to enhance speaking proficiency by fostering emotional resilience and learner engagement. A total of sixty-four participants, homogenized in proficiency via the Oxford Placement Test, were randomly assigned to experimental and control groups. Within an education semester spanning three months, the experimental group used an AI-speaking assistant for interactive activities, while the control group followed traditional instruction. Data were gathered using validated scales for foreign language anxiety, enjoyment, and motivation, administered before and after the intervention. Independent samples t-tests showed no significant pre-intervention differences between groups. However, post-intervention one-way ANCOVAs revealed significant differences: the experimental group experienced reduced anxiety, increased enjoyment, and heightened motivation. Paired-sample t-tests confirmed these positive changes in the experimental group, with the control group showing no substantial improvements. These findings point to the transformative potential of AI in language education, addressing emotional and motivational barriers. The study highlights the synergy between positive psychology and AI in creating engaging, supportive learning environments for EFL learners.

کلیدواژه‌ها English

Artificial intelligence

language learning anxiety

language learning enjoyment

language learning motivation

positive psychology

بالغی زاده، ساسان و سعیدی، مروارید. (1403). تأثیر چت هوشمند در بهبود فرایند بازخورد و آموزش مهارت نگارش زبان انگلیسی در ایران: یک رویکرد نوآورانه. پژوهشهای زبانشناختی در زبانهای خارجی 14 (2)، 327-343. doi: 10.22059/jflr.2024.374891.1119

دشتستانی، سید رضا و حجت پناه، شمیمه. (1400). سواددیجیتالی اساتید زبان انگلیسی برای اهداف آکادمیک: چالش‌ها، فرصت‌ها و وضعیت کنونی. پژوهشهای زبانشناختی در زبانهای خارجی 11 (3)، 417-433. doi: 10.22059/jflr.2021.330161.890

نوشی، موسی و قاسمی، فرشته. (1400). شیوه‌های تدریس معلمان و باورهای آنها در مورد به‌کارگیری فناوری در آموزش زبان دوم: مطالعه موردی زبان انگلیسی به‌عنوان زبان خارجی در ایران. پژوهشهای زبانشناختی در زبانهای خارجی 11 (3)، 511-539.doi: 10.22059/jflr.2021.329359.879

Anais, M. , Hojas, A. , Bustos, A. , Letelier, C. , Zuzulich, M. , Cabieses, B. & Zubiaguirre, M. (2012). Motivational and cognitive learning strategies used by first-year engineering undergraduate students at Universidad Católica in Chile. Creative Education, 3, 811-817. https://doi.org/10.4236/ce.2012.326121

Boudreau, C., MacIntyre, P. D., & Dewaele, J.-M. (2018). Enjoyment and anxiety in second language communication: An idiodynamic approach. Studies in Second Language Learning and Teaching, 8(1), 149-170. https://doi.org/10.14746/ssllt.2018.8.1.7

Dewaele, J.-M., & MacIntyre, P. D. (2014). The two faces of Janus? Anxiety and enjoyment in the foreign language classroom. Studies in Second Language Learning and Teaching, 4(2), 237-274. https://doi.org/10.14746/ssllt.2014.4.2.5

Dewaele, J.-M., Witney, J., Saito, K., & Dewaele, L. (2018). Foreign language enjoyment and anxiety: The effect of teacher and learner variables. Language Teaching Research, 22(6), 676-697. https://doi.org/10.1177/1362168817692161

Dizon, G. (2017). Using intelligent personal assistants for second language learning: A case study of Alexa. TESOL Journal, 8(4), 811-830. https://doi.org/10.1002/tesj.353

Dörnyei, Z. (2005). The psychology of the language learner: Individual differences in second language acquisition. Routledge. https://doi.org/10.1075/aila.19.05dor

Dörnyei, Z., & Ryan, S. (2015). The psychology of the language learner revisited. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315779553

Fredrickson, B. L. (2001). The role of positive emotions in positive psychology: The broaden-and-build theory of positive emotions. American Psychologist, 56(3), 218-226. https://doi.org/10.1037/0003-066X.56.3.218

Gardner, R. C. (1985). Social psychology and second language learning: The role of attitudes and motivation. Edward Arnold.

Horwitz, E. K., Horwitz, M. B., & Cope, J. A. (1986). Foreign language classroom anxiety. The Modern Language Journal, 70(2), 125-132. https://doi.org/10.1111/j.1540-4781.1986.tb05256.x

Ji, H., Han, I., & Ko, Y. (2023). A systematic review of conversational AI in language education: focusing on the collaboration with human teachers. Journal of Research on Technology in Education, 55(1), 48-63. https://doi.org/10.1080/15391523.2022.2142873

Krashen, S. D. (1982). Principles and practice in second language acquisition. Pergamon. https://doi.org/10.1111/j.1467-971X.1982.tb00476.x

Liu, M., & Jackson, J. (2008). An exploration of Chinese EFL learners' unwillingness to communicate and foreign language anxiety. The Modern Language Journal, 92(1), 71-86. https://doi.org/10.1111/j.1540-4781.2008.00687.x

Lin, H., Chen, Q. (2024). Artificial intelligence (AI) -integrated educational applications and college students' creativity and academic emotions: students and teachers' perceptions and attitudes. BMC Psychology 12, 487. https://doi.org/10.1186/s40359-024-01979-0

MacIntyre, P. D., Clément, R., Dörnyei, Z., & Noels, K. A. (2003). Conceptualizing willingness to communicate in a L2: A situational model of L2 confidence and affiliation. The Modern Language Journal, 87(4), 564-576. https://doi.org/10.1111/j.1540-4781.2007.00623.x

MacIntyre, P. D., & Gardner, R. C. (1994). The subtle effects of language anxiety on cognitive processing in the second language. Language Learning, 44(2), 283-305. https://doi.org/10.1111/j.1467-1770.1994.tb01103.x

MacIntyre, P. D., Gregersen, T., & Mercer, S. (2019). Setting an agenda for positive psychology in SLA: Theory, practice, and research. The Modern Language Journal, 103(2), 262-274. https://doi.org/10.1111/modl.12544

Mehranirad, M. (2025). Exploring the impact of an AI-oriented teacher education program on EFL teachers’ professional development. Technology Assisted Language Education, 3(1), 1-23. https://doi.org/10.22126/tale.2025.11510.1082

Mercer, S., & Dörnyei, Z. (2020). Engaging language learners in contemporary classrooms: The power of positive psychology. In S. Mercer & T. Gregersen (Eds.), Positive psychology in SLA (pp. 1-12). Multilingual Matters. https://doi.org/10.1017/9781009024563

Noels, K. A., Pelletier, L. G., Clément, R., & Vallerand, R. J. (2000). Why are you learning a second language? Motivational orientations and self-determination theory. Language Learning, 50(1), 57-85. https://doi.org/10.1111/0023-8333.00111

Oxford, R. L. (2015). Emotion as the amplifier and the primary motive: Some theories of emotion with relevance to language learning. Studies in Second Language Learning and Teaching, 5(3), 371-393. https://doi.org/10.14746/ssllt.2015.5.3.2

Pintrich, P. R., Smith, D. A., Garcia, T., & McKeachie, W. J. (1991). A manual for the use of the Motivated Strategies for Learning Questionnaire (MSLQ). National Center for Research to Improve Postsecondary Teaching and Learning.

Rahimi, M., & Fathi, J. (2024). Employing e-tandem language learning method to enhance speaking skills and willingness to communicate: The case of EFL learners. Computer Assisted Language Learning, 37(4), 924-960. https://doi.org/10.1080/09588221.2022.2064512

Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being. American psychologist, 55(1), 68. https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.1.68

Syifauddin, M., & Yuliansyah, A. R. (2023). The effect of using AI on students' motivation and anxiety in learning English. Transformational Language, Literature, and Technology Overview in Learning (TRANSTOOL), 2(2), 9–15. https://doi.org/10.55047/transtool.v2i2.1354

Seligman, M. E. P., & Csikszentmihalyi, M. (2000). Positive psychology: An introduction. American Psychologist, 55(1), 5-14. https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.1.5

Tai, T.-Y., & Chen, H. H.-J. (2023). The impact of Google Assistant on adolescent EFL learners’ willingness to communicate. Interactive Learning Environments, 31(3), 1485-1502. https://doi.org/10.1080/10494820.2020.1841801

Ushioda, E. (2011). Motivating learners to speak as themselves. In Z. Dörnyei & E. Ushioda (Eds.), Teaching and researching motivation (2nd ed., pp. 11-27). Longman. https://doi.org/10.21832/9781847693747-003

Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press.

Wei, L. (2023). Artificial intelligence in language instruction: Impact on English learning achievement, L2 motivation, and self-regulated learning. Frontiers in Psychology, 14, 1261955. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1261955

Xiao, Y., Zhang, T., & He, J. (2024). The promises and challenges of AI-based chatbots in language education through the lens of learner emotions. Heliyon, 10(9), e12056. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e12056

Yang, T. (2024). Impact of artificial intelligence software on English learning motivation and achievement. SHS Web of Conferences, 193, Article 02011. https://doi.org/10.1051/shsconf/202419302011

Young, D. J. (1991). Creating a low-anxiety classroom environment: What does language anxiety research suggest? The Modern Language Journal, 75(4), 426-439. https://doi.org/10.2307/329492

Zhang, C., Meng, Y., & Ma, X. (2024). Artificial intelligence in EFL speaking: Impact on enjoyment, anxiety, and willingness to communicate. System, 121, 103259. https://doi.org/10.1016/j.system.2024.103259