A Linguistic Analysis of the Russian Formalism School: A Reexamination of Jakobson's Views on Poetic Language and Literary Criticism

Sadeghi Sahlabad, Zeinab

doi:10.22059/jflr.2025.401443.1242

A Linguistic Analysis of the Russian Formalism School: A Reexamination of Jakobson's Views on Poetic Language and Literary Criticism

Document Type : research article

Author

Zeinab Sadeghi Sahlabad

Department of Russian Language, Faculty of Literature, Alzahra University, Tehran, Iran.

10.22059/jflr.2025.401443.1242

Abstract

The Russian Formalism school, which was consolidated through the theoretical foundations of Roman Jakobson, is considered one of the pivotal advancements in twentieth-century literary criticism and linguistics. This study aims to systematically revisit Jakobson’s lesser-examined views in Persian in order to reveal the fundamental role of this school in the evolution of modern literary criticism. Accordingly, through a descriptive-analytical method, Jakobson’s series of lectures at Brno University have been thoroughly examined to demonstrate that Russian Formalism, within Jakobson’s framework, goes beyond a mere focus on the phonetic and aesthetic features of poetic language and addresses the study of internal structures, semantics, and the complex relationships between sound and meaning in the poetic text. Jakobson, by emphasizing the distinction between the literal meaning of a word and its referential relation to reality, and by introducing concepts such as the “poetic function” and “dominant,” transformed literary criticism from a purely historical, ideological, and content-based approach into a paradigm applicable to other art domains. Contrary to unjust criticisms and political pressures, Formalism—through the integration of structural linguistics, philosophy of language, and aesthetics—enabled systematic analysis of literary texts and played a key role in shaping structuralist and semiotic criticism. At the same time, Jakobson acknowledges the internal limitations and paradoxes of the school, including an excessive focus on the autonomy of form apart from historical and social contexts, which can restrict a comprehensive and dialectical understanding of art. This research, while highlighting the significance of Jakobson’s lectures as a valuable resource, emphasizes that despite its theoretical challenges, Russian Formalism still holds a distinguished position in language and literature studies.

Keywords

form

Russian Formalism

poetic function

meaning

dominant

Jakobson

Subjects

زبانشناختی و ادبیات

احمدی، بابک. (1386). ساختار و تأویل متن. چاپ نهم. تهران: نشر مرکز.

احمدی، بابک. (1391). حقیقت و زیبایی. چاپ بیست و چهارم. تهران: مرکز.

ارجی، علی‌اصغر. (۱۳۹۴). زیباشناسی و نقد ادبی و شفیعی کدکنی. هشتمین همایش پژوهشهای زبان و ادبیات فارسی.

امن‌خانی، عیسی. (۱۳۹۷). رستاخیز کلمات: اثری در دفاع از فرمالیسم، نقدی بر کتاب رستاخیز کلمات: درس‌گفتارهایی دربارۀ نظریۀ ادبی صورتگرایان روس. پژوهشنامۀ انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی، 18(2)، 47-67.

اوحدی، مسعود. (۱۳۸۷). فرمالیسم و نقد فیلم. فصلنامه هنر، ش ۷۵.

بامشادی، پارسا و داوری اردکانی، نگار. (۱۳۹۸). رمزگردانی و ارتباط آن با دیگر پدیده‌های حاصل از برخورد زبانی. پژوهشهای زبانشناختی در زبانهای خارجی، دوره 9(1)، 25-52.

پین، مایکل. (1383). فرهنگ اندیشه انتقادی. ترجمۀ پیام یزدانجو. چاپ اول. تهران: نشر مرکز.

حق‌شناس، علی‌محمد. (1385). یاکوبسن، وجودی حاضر و غایب. نامۀ فرهنگستان، 2 (8)، 84-94.

خواجوی، مهوش و طهماسبی، فرهاد. (۱۳۹۳). بررسی نشانه‌شناختی شعر «مسافر» سپهری بر مبنای نشانه‌شناسی ساختارگرا؛ الگوی ریفاتر و یاکوبسن. پژوهشهای زبانشناختی در زبانهای خارجی، 4(2)، 215-242.

سلدن، رامان و ویدسون، پیتر. (1377). راهنمای نظریۀ ادبی معاصر. ترجمۀ عباس مخبر. تهران: طرح نو.

شاه‌کویی، محمدحسن. (1393). فرمالیسم روسی و تناقض‌های فلسفی. تهران: رسانش نوین.

شمیسا، سیروس. (1383). نقد ادبی. چاپ چهارم. تهران: انتشارات فردوس.

شفیعی‌کدکنی، محمدرضا. (1391). رستاخیز کلمات. درس‌گفتارهایی دربارۀ نظریۀ ادبی صورتگرایان روس. چاپ سوم. تهران: سخن.

صمصام، حمید و شیخ‌زاده، نازنین. (۱۳۹۵). برجسته‌سازی در شعر اخوان ثالث. فصلنامۀ تخصصی زبان و ادبیات فارسی، 12(6)، 48-70.

محمدیان، عباس. (۱۳۸۸). شفیعی کدکنی و شکل‌گرایی. بوستان ادب (شعر پژوهی - علوم اجتماعی و انسانی)، 1(2)، 103-131.

مقدادی، بهرام. (1393). دانشنامۀ نقد ادبی: از افلاتون تا به امروز. تهران: چشمه.

نبی‌لو، علیرضا. (۱۳۹۰). کاربرد نظریه نشانه‌شناسی مایکل ریفاتر در تحلیل شعر ققنوس نیما. پژوهشهای زبانشناختی در زبانهای خارجی، دوره 1(2)، 81-94.

یاکوبسن، رومن؛ راجر، فاولر؛ و لاج، دیوید. (1401). زبان‌شناسی و نقد ادبی. ترجمۀ مریم خوزان و حسین پاینده. چاپ دوم. تهران: نشر نی.

یاکوبسن، رومن. (۱۳۹۴). گفتگوهای یاکوبسن و پومورسکا. ترجمۀ فرهاد ساسانی. تهران: نویسه پارسی.

یاکوبسن، رومن. (1399). روندهای بنیادین در دانش زبان. ترجمۀ کوروش صفوی. تهران: هرمس.

Ahmadi, Babak. (2007). Structure and Interpretation of Text (9th ed.). Tehran: Nashr Markaz.

Ahmadi, Babak. (2012). Truth and Beauty (24th ed.). Tehran: Markaz.

Arji, Ali-Asghar. (2015). Aesthetics, Literary Criticism, and Shafiei Kadkani. The 8th Conference on Persian Language and Literature Research.

Amn-Khani, Isa. (2018). The Resurrection of Words: A Defense of Formalism—A Critical Review of the Book "The Resurrection of Words: Lectures on the Literary Theory of Russian Formalists." Critical Journal of Texts and Humanities Programs, 18(2), 47-67.

Bamshadi, Parsa, & Davari Ardakani, Negar. (2019). Cryptanalysis and Its Relation to Other Phenomena of Linguistic Interaction. Linguistic Research in Foreign Languages, 9(1), 25-52.

Bradford, R. (1994). Roman Jakobson: Life, Language, Art. London: Routledge.

Dahmardeh M. & Mahdikhani A. (2025). Cultural representation in English language textbooks: A comparative study of local and international editions. International Journal of Language Studies, 19(1), 53-76.

Dahmardeh M. & Kim S. (2020). Cultural Competence: Interculture, Transculture, and Metaculture. Episteme-A Journal of Individual and Social Epistemology, 23(2), 156-179.

Dahmardeh M. & Kim S. (2021). An analysis of the representation of cultural content in English coursebooks. Journal of Applied Research in Higher Education, 13(14).

Dahmardeh M. & Parsazadeh H. (2015). Language and Culture: Can we shape what the future holds? Cultura-International Journal of Philosophy of Culture and Axiology, 2(12), 61-72.

Haghshenas, A. (2006). Jakobson, a Present and Absent Existence. Nameh Farhangestan, 2(8), 84-94.

Jakobson, R., Fowler, R., & Lodge, D. (2022). Linguistics and Literary Criticism (M. Khouzan & H. Paeende, Trans.; 2nd ed.). Tehran: Nashr-e Ney.

Jakobson, R. (2015). Jakobson and Pomorska Conversations (F. Sasani, Trans.). Tehran: Nevise-ye Parsi.

Jakobson, R. (2020). Fundamental Trends in the Science of Language (K. Safavi, Trans.). Tehran: Hermes.

Khajavi, Mahvash, & Tahmasbi, Farhad. (2014). Semiotic Study of Sohrab Sepehri’s Poem "Passenger" Based on Structuralist Semiotics: Reifater and Jakobson Model. Linguistic Research in Foreign Languages, 4(2), 215-242.

Mohammadian, Abbas. (2009). Shafiei Kadkani and Formalism. Bustan-e Adab (Poetry Research - Social and Human Sciences), 1(2), 103-131.

Meqdadi, Bahram. (2014). Encyclopedia of Literary Criticism: From Plato to Present. Tehran: Cheshmeh.

NabiLou, Alireza. (2011). Application of Michael Reifater’s Semiotic Theory in Analyzing Nimā's Poem "Phoenix." Linguistic Research in Foreign Languages, 1(2), 81-94.

Pein, Michael. (2004). Culture of Critical Thought (Trans. Payam Yazdanjoo). Tehran: Nashr Markaz.

Samsam, Hamid, & Sheikhzadeh, Nazanin. (2016). Emphasis in the Poetry of Akhavan Sales. Specialized Quarterly of Persian Language and Literature, 12(6), 48-70.

Selden, Raman & Widdison, Peter. (1998). Guide to Contemporary Literary Theory (Trans. Abbas Mokhber). Tehran: Tarh-e No.

Shahkoui, Mohammad Hassan. (2014). Russian Formalism and Philosophical Contradictions. Tehran: Resanesh Novin.