دانشگاه تهران پژوهشهای زبانشناختی در زبانهای خارجی 2588-4123 16 3 2026 09 23 The Russian Constructicon as a Linguistic Resource: a Constructicographic Approach to Causative Constructions in Human-Computer Dialogue کانستراکتیکون روسی به‌مثابه منبعی زبانی: رویکردی کانستراکتیکوگرافیک به ساخت‌های سببی در گفت‌وگوی انسان-رایانه 297 312 108777 10.22059/jflr.2026.422988.1316 FA اسوتلانا شوستووا گروه زبان‌شناسی و ادبیات خارجی، دانشکده زبان‌شناسی و ارتباطات، دانشگاه دولتی پرم، پرم، روسیه 0000-0002-8318-7864 تاتیانا کودلکو گروه زبان‌شناسی و ادبیات خارجی، دانشکده زبان‌شناسی و ارتباطات، دانشگاه دولتی پرم، پرم، روسیه 0000-0002-2514-9480 Journal Article 2026 05 13 Objective: This article introduces the Russian Constructicon—an open-access electronic database documenting over 2,200 fixed syntactic constructions of the Russian language—as a novel linguistic resource for the analysis of causative semantics in human-computer dialogue. The study presents the theoretical foundations, structure, and functionality of the Constructicon, demonstrating how it systematically catalogues stable syntactic patterns with their semantic, syntactic, and pragmatic properties. The aim is to show that fixed syntactic constructions recorded in the Russian Constructicon can serve as an effective tool for identifying hidden causative meanings in this new type of discourse.Method: The study examines the Russian Constructicon's architecture, semantic classification system (53 semantic tags including Assessment, Attitude, and Intensity), and search functionality. The empirical material consists of an author's corpus of 1,000 Russian-language dialogues extracted from public online sources (VK, 4pda.ru, ixbt.com). The study employs contextual analysis, functional-semantic analysis, and comparison of empirical data with the semantic construction types identified in the Russian Constructicon.Results: The analysis reveals that users interacting with AI regularly reproduce three types of fixed constructions documented in the Constructicon. First, constructions with negative evaluation and fatigue semantics ("хватит с меня") account for 15.7% of all causative utterances, where users demand the assistant stop repetitive or irrelevant behavior. Second, constructions expressing prohibition through contrast ("не умничай, а ответь") constitute 12.7%, where users attempt to regulate the manner of the assistant's response by rejecting anthropomorphic imitation. Third, constructions denoting abrupt change of state ("меня прорвало") represent 8.0%, where users describe loss of emotional control caused by assistant failures. The combined share of these three construction types constitutes 36.4% of all causative utterances in the corpus. Notably, a systematic search of the Russian Constructicon for terms related to human-computer interaction reveals that the word "диалог" ("dialogue") yields no results, and related terms yield only isolated constructions (e.g., "компьютер"—7 constructions, "общение"—1 construction, "помощник"—1 construction). This gap confirms that the Constructicon, while comprehensive in documenting constructions of the standard language, has not yet systematically captured constructions specific to digital discourse.Conclusions: The article argues for the expansion of the Constructicon to include constructions specific to human-computer interaction. The constructicographic approach enables the transition from analyzing individual utterances to systematically describing typical user reactions through the "inventory" of stable constructions. The findings demonstrate that communication with AI is not chaotic but relies on codified linguistic patterns transferred from interpersonal communication. The concept of "covert grammar" [Katsnel'son 1972] explains the conflict between anthropomorphic grammatical form (imperative, 2nd person) and machine ontology. The term "quasi-causativity" is proposed to capture this tension, demonstrating that the phenomenon is not a marginal failure but a significant marker of technological anthropomorphism requiring consideration in dialogue interface design. هدف: این مقاله به معرفی کانستراکتیکون روسی می‌پردازد- پایگاه‌داده‌ای الکترونیکی با دسترسی آزاد که بیش از ۲۲۰۰ ساخت نحوی ثابت زبان روسی را مستند کرده است- به‌عنوان منبعی زبانی نوین برای تحلیل معناشناسی سببی در گفت‌وگوی انسان-رایانه. این پژوهش مبانی نظری، ساختار و کارکرد کانستراکتیکون را ارائه می‌دهد و نشان می‌دهد که چگونه این پایگاه‌داده به‌طور نظام‌مند الگوهای نحوی پایدار را همراه با ویژگی‌های معناشناختی، نحوی و کاربردشناختی آن‌ها فهرست‌بندی می‌کند. هدف این است که نشان داده شود ساخت‌های نحوی ثابتِ ثبت‌شده در کانستراکتیکون روسی می‌توانند ابزاری کارآمد برای شناسایی معانی سببی پنهان در این نوع نوظهور از گفتمان باشند.روش: این پژوهش معماری کانستراکتیکون روسی، نظام طبقه‌بندی معنایی آن (۵۳ برچسب معنایی از جمله «ارزیابی»، «نگرش» و «شدت») و قابلیت جست‌وجوی آن را بررسی می‌کند. مادۀ تجربی پژوهش شامل پیکره‌ای گردآوری‌شده توسط نویسنده از ۱۰۰۰ گفت‌وگوی روسی‌زبان است که از منابع عمومی برخط (وی‌کا، فوردام ۴pda.ru و ixbt.com) استخراج شده‌اند. در این پژوهش از تحلیل بافتی، تحلیل نقشی-معنایی، و مقایسۀ داده‌های تجربی با انواع ساخت‌های معنایی شناسایی‌شده در کانستراکتیکون روسی استفاده شده است.یافته‌ها: تحلیل نشان می‌دهد کاربرانی که با هوش مصنوعی تعامل دارند، به‌طور منظم سه نوع ساخت ثابتِ مستندشده در کانستراکتیکون را بازتولید می‌کنند. نخست، ساخت‌های دارای معنای ارزیابی منفی و خستگی («хватит с меня» / بس است دیگر) ۱۵٫۷٪ از کل گزاره‌های سببی را تشکیل می‌دهند، که در آن‌ها کاربر خواستار توقف رفتار تکراری یا نامرتبط دستیار می‌شود. دوم، ساخت‌های بیان‌کنندۀ نهی از طریق تقابل («не умничай, а ответь» / زرنگ‌بازی درنیاور، فقط جواب بده) ۱۲٫۷٪ را دربرمی‌گیرند، که در آن‌ها کاربر می‌کوشد با رد تقلید انسان‌وار، شیوۀ پاسخ‌دهی دستیار را تنظیم کند. سوم، ساخت‌های بیانگر تغییر ناگهانی حالت («меня прорвало» / طاقتم طاق شد) ۸٫۰٪ را شامل می‌شوند، که در آن‌ها کاربر از دست دادن کنترل هیجانی ناشی از خطاهای دستیار را توصیف می‌کند. سهم مجموع این سه نوع ساخت، ۳۶٫۴٪ از کل گزاره‌های سببی پیکره را تشکیل می‌دهد. نکتۀ درخور توجه این است که جست‌وجوی نظام‌مند در کانستراکتیکون روسی برای واژه‌های مرتبط با تعامل انسان-رایانه نشان می‌دهد که واژۀ «диалог» (گفت‌وگو) هیچ نتیجه‌ای به دست نمی‌دهد و واژه‌های مرتبط دیگر نیز تنها ساخت‌های اندکی را نشان می‌دهند (برای نمونه، «компьютер»/رایانه—۷ ساخت، «общение»/ارتباط—۱ ساخت، «помощник»/دستیار—۱ ساخت). این خلأ تأیید می‌کند که کانستراکتیکون، هرچند در مستندسازی ساخت‌های زبان معیار جامع است، هنوز به‌طور نظام‌مند ساخت‌های ویژۀ گفتمان دیجیتال را ثبت نکرده است.نتیجه‌گیری: این مقاله بر ضرورت گسترش کانستراکتیکون برای دربرگرفتن ساخت‌های ویژۀ تعامل انسان-رایانه تأکید می‌کند. رویکرد کانستراکتیکوگرافیک امکان گذار از تحلیل گزاره‌های منفرد به توصیف نظام‌مند واکنش‌های نوعی کاربران را از طریق «فهرست موجودی» ساخت‌های پایدار فراهم می‌سازد. یافته‌ها نشان می‌دهند که ارتباط با هوش مصنوعی آشفته و بی‌قاعده نیست، بلکه بر الگوهای زبانیِ رمزگذاری‌شده‌ای متکی است که از ارتباط میان‌فردی انتقال یافته‌اند. مفهوم «دستور زبان پنهان» [کاتسنلسون ۱۹۷۲] تعارض میان صورت دستوریِ انسان‌وار (امری، دوم‌شخص) و هستی‌شناسی ماشینی را تبیین می‌کند. اصطلاح «شبه‌سببیت» (quasi-causativity) برای بیان این کشمکش پیشنهاد می‌شود؛ اصطلاحی که نشان می‌دهد این پدیده نه یک نقص حاشیه‌ای، بلکه نشانه‌ای معنادار از انسان‌واری‌سازی فناورانه است که باید در طراحی رابط‌های گفت‌وگویی مورد توجه قرار گیرد. https://jflr.ut.ac.ir/article_108777_e7bfaaff984edadde8cc67fb5bad0018.pdf

دانشگاه تهران پژوهشهای زبانشناختی در زبانهای خارجی 2588-4123 16 3 2026 09 23 Content analysis of “Nuovo Espresso 1” through the lens of Gardner's Multiple Intelligences تحلیل محتوای کتاب اسپرسوی جدید ۱ از نظر میزان توجه به هوش های چندگانه گاردنر 313 326 106640 10.22059/jflr.2026.403642.1253 FA مه زاد شیخ الاسلامی گروه زبان و ادبیات رمانس، دانشکده زبان ها و ادبیات خارجی، دانشگاه تهران، تهران ، ایران Journal Article 2025 10 05 The choice of educational textbook, as both the teacher's and students' reference materials is indeed of special importance for scholars of language teaching. Moreover, Howard H. Gardner's Multiple Intelligences theory puts under scrutiny the differences and diversity of learners’ intelligences, including those of language learners. Integrating these two fields, provision and design of foreign language learning references, may thus provide comprehensive, meticulous teaching procedures through sorting, arranging, and prioritizing the learners' intelligences in accordance with the pedagogical targets and needs.The world's best selling Italian reference book series “Nuovo Espresso”, has been the main coursebook in Pietro Della Valle Italian School in Tehran, Iran, for a decade. The current essay shall initially analyze the first volume of the book series structurally and content - wise; then it will move on to assess it through the lens of Gardner's Multiple Intelligences, considering frequency and quantitative assessment of the concept presented in the text of “Nuovo Espresso 1”. Next, the effectiveness and appropriateness of this book for the Iranian learners will be indicated. The current essay is hoped to assist instructors and policy – makers involved in Italian language education in Iran in design, plans, and scholarly management of the Italian language teaching system. هدف: پژوهش حاضر به تحلیل موشکافانه محتوای جلد نخست پرفروش ترین مجموعه آموزشی زبان ایتالیایی در دنیا، اسپرسو جدید[1]، از منظر میزان توجه به نظریه هوش های چندگانه هوارد گاردنر[2] می پردازد. روش تحقیق: در این پژوهش، تعیین بسامد و احتساب کمیت انواع هوش در متن و فعالیت های آموزشی اسپرسو جدید ۱، براساس جدول تفکیک هوش های چندگانه گاردنر که توسط پائولو تورسان، مدرس و پژوهشگر ایتالیایی، تنظیم شده است؛ صورت می پذیرد. یافته ها: میزان هوش های چندگانه گاردنر در این کتاب آموزشی به ترتیب ذیل است: هوش زبانی – کلامی 100 درصد، هوش تصویری – فضایی 14/42 درصد، هوش منطقی – ریاضی 85/32 درصد، هوش میان فردی 5/27 درصد، هوش درون فردی 42/ 16 درصد، هوش بدنی – جنبشی 21/8 درصد و هوش موسیقیایی 0 درصد. نتیجه گیری: اولویت بندی و ترکیب هوش های چندگانه گاردنر در اسپرسوی جدید ۱، جایگزینی شیوه تدریس متعلم محور را با شیوه سنتی آموزش زبان، یا همان معلم محور که مبتنی بر تشریح صریح قواعد دستوری است، تسهیل می نماید. همچنین این منبع آموزشی با تأکید قاطع بر مهارت گفتاری – شنیداری، استفاده مستقلانه زبان آموز از ابزار زبانی را، در سطح ایتالیایی پایه تسریع می نماید. https://jflr.ut.ac.ir/article_106640_b6a4515f981497c3c9399783e7ad3846.pdf

دانشگاه تهران پژوهشهای زبانشناختی در زبانهای خارجی 2588-4123 16 3 2026 09 23 "Eastern Languages and the Origins of Academic Orientalism: Translation, Critique, and Analysis of Daniel Stolzenberg's Perspective" «زبان‌های شرقی» و خاستگاه‌های شرق‌شناسی دانشگاهی ترجمه، نقد و بررسی دیدگاه دنیل استولزنبرگ 327 339 108239 10.22059/jflr.2026.410041.1273 FA سعید جازاریی معموئی گروه فقه و حقوق، دانشگاه بین‌المللی اهل‌بیت (علیهم‌السلام)، تهران، ایران. 0009-0001-1569-2308 Journal Article 2026 01 25 Objective: This article examines the intellectual and institutional origins of academic Oriental studies in early modern Europe and seeks to address a gap in critical studies of Orientalism, which have largely focused on the nineteenth and twentieth centuries. The central question of the study is whether “Oriental studies” can be considered a relatively coherent field of knowledge prior to the nineteenth century. Methodology: The article consists of two main layers. The first layer, which constitutes the major part of the study, involves the translation, analytical summary, and critical rereading of Daniel Stolzenberg’s argument. This part is based on Stolzenberg’s bibliometric and historical analysis of works related to the concept of “Oriental languages” during the period 1450–1750. The second layer presents the author’s independent analysis in the sections on theoretical critique, comparison with the Islamic tradition, academic Orientalism, and Islamic studies, drawing on the works of Marchand, Irwin, and Rubiés, as well as primary Islamic sources. Findings:The findings demonstrate that during the sixteenth to eighteenth centuries, what later became known as “Orientalism” was primarily constituted as “Oriental philology,” centered on the study and teaching of languages such as Hebrew, Syriac, Chaldean, and Arabic. The Protestant universities of Germany and the Netherlands played a crucial role in developing the disciplinary self-consciousness that shaped the epistemic foundations of modern Orientalism and Islamic studies. Conclusion:The results indicate that modern Orientalism had its intellectual and institutional roots in European academic traditions of Oriental language studies and philology before the nineteenth century. These developments provided the epistemic foundation for the emergence of modern Orientalism and Islamic studies. هدف: این مقاله به بررسی خاستگاه‌های معرفتی و نهادی شرق‌شناسی دانشگاهی در اروپای دوران مدرن اولیه می‌پردازد و می‌کوشد کاستی موجود در مطالعات انتقادی شرق‌شناسی را که عمدتاً بر قرون نوزدهم و بیستم متمرکز بوده‌اند، جبران کند. پرسش محوری پژوهش آن است که آیا می‌توان پیش از قرن نوزدهم از «مطالعات شرقی» به‌مثابة حوزه‌ای دانشی و نسبتاً منسجم سخن گفت؟ روش‌شناسی: این مقاله از دو لایة اصلی تشکیل شده است. لایة نخست که بخش عمدة متن را دربرمی‌گیرد، مبتنی بر ترجمه، تلخیص تحلیلی و بازخوانی انتقادی دیدگاه دنیل استولزنبرگ است. روش این بخش بر تحلیل کتاب‌سنجی و تاریخی آثار مرتبط با مفهوم «زبان‌های شرقی» در فاصلة زمانی ۱۴۵۰ تا ۱۷۵۰ میلادی استوار است. لایة دوم شامل تحلیل مستقل نویسنده در بخش‌های نقد نظری، مقایسة سنّت اسلامی، اورینتالیسم دانشگاهی و اسلام‌شناسی است که با تکیه بر پژوهش‌های Marchand، Irwin، Rubiés و منابع دست‌اول اسلامی انجام شده است. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که در سده‌های شانزدهم تا هجدهم میلادی، آنچه بعدها «شرق‌شناسی» نام گرفت، عمدتاً در قالب «فیلولوژی شرقی» و با محوریت آموزش و مطالعه زبان‌هایی چون عبری، سریانی، کلدانی و عربی شکل گرفته بود. همچنین دانشگاه‌های پروتستان آلمان و هلند نقشی اساسی در شکل‌گیری خودآگاهی رشته‌ای این حوزه ایفا کردند. نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش نشان می‌دهد که شرق‌شناسی مدرن ریشه‌های معرفتی و نهادی خود را پیش از قرن نوزدهم در مطالعات زبان‌های شرقی و سنت فیلولوژیک دانشگاهی اروپا داشته است. این روند زمینه‌ساز شکل‌گیری مبانی معرفتی اورینتالیسم و اسلام‌شناسی مدرن شد. https://jflr.ut.ac.ir/article_108239_fddbfaacffb2f9d111417c28b86f3a18.pdf

دانشگاه تهران پژوهشهای زبانشناختی در زبانهای خارجی 2588-4123 16 3 2026 09 23 A linguistic study on the evolution of color names in Indo-European languages ,to New Persian. بررسی زبانشناختی تحول نام رنگ‌ها در زبان‌های هند و اروپایی تا فارسی نو 339 350 108465 10.22059/jflr.2026.400950.1238 FA مجتبی دورودی گروه فرهنگ و زبانهای باستانی ، دانشکده ادبیات، دانشگاه تهران ، تهران، ایران 0000-0002-2289-1591 فرزانه اعظم‌لطفی گروه زبانها و ادبیات گروه آسیای شرقی، دانشکده زبانها و ادبیات خارجی، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0002-3369-9810 Journal Article 2025 08 25 Objective: Colors are among the natural phenomena with a physical origin that, since the dawn of creation, have been present in every manifestation of nature. Their diversity and vast spectrum, with their impact on the human psyche, have been so significant throughout history that, since their earliest use by ancient peoples, they have not only been employed in all artistic expressions—such as pottery, painting, carpet weaving, architecture, and every form of human art—but also, through their profound and remarkable influence on humans, gave rise to symbolism within different cultures. This study, by examining the nature of these long-standing influential phenomena in human culture, art, and civilization, seeks to present a historical account of ancient colors among Indo-European peoples, the reasons behind their naming, and their eventual transformation into their modern forms from the perspective of linguistics in contemporary Persian. It further explores human perception of the concept of color across different eras. Method: The present research has been conducted in a documentary and library manner. In this process and in the etymological study of colors, the evolution of these names in other Indo-European languages has also been discussed and examined, as far as possible. Results & Conclusions: The present study indicated that the names of the colors mentioned are either evolved forms of the original Indo-European root or that the Indo-European root has not reached modern Persian. Although their Indo-European reflection is sometimes observed in other words of the Persian language. هدف: رنگها از جمله پدیده‌های طبیعی با منشاء فیزیکی هستند که از بدوِ آفرینش در تمامی جلوه‌هایِ طبیعت حضور داشته‌اند؛ گوناگونی و طیفِ وسیعِ آنها با تاثیر در روح و روانِ انسانها از دیرباز تا کنون بدان اندازه بود که پس از به‌کارگیریِ آن به‌دستِ کهن‌ترین مردمان، علاوه بر استفاده از آنها در تمامیِ جلوه‌هایِ هنری نظیرِ سفال‌گری، نقاشی، فرش‌بافی، معماری و همه و همة هنرهایِ بشری؛ با تاثیرِ شگرف و عمیقی که بر انسانها می‌نهاد موجب پیدایشِ نمادگرایی در فرهنگهایِ مختلف نیز گردید. این جستار با بررسی ماهیتِ این پدیده‌هایِ تاثیرگذارِ دیرینه‌سال در فرهنگ و هنر و تمدن بشر کوشش کرده است با ارائه‌ پیشینه‌ای از رنگهایِ کهن در میان اقوامِ هند و اروپایی، علت نامگذاری و سرانجام تحوّل آنها به گونة امروزی را از منظرِ زبانشناسی در زبان فارسیِ امروز شرح داده و سرانجام به بررسی و نگرشِ انسان از مفهوم رنگ در اعصارِ مختلف پرداخته است. روش پژوهش: پژوهش حاضر به صورت اسنادی و کتابخانه‌ای انجام شده است. در این روند و در بررسی ریشه‌شناختی رنگ‌ها تا آنجا که امکان داشته است؛ تحول این اسامی در دیگر زبانهای هند و اروپایی نیز، مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. یافته‌ها و نتیجه‌گیری: در نهایت می‌بایست اشاره داشت که در پژوهش حاضر علاوه بر واژة «رنگ» اسامی رنگ‌های «سیاه»، «سفید»، «سرخ»، «زرد»، «خاکستری»، «سبز»، «آبی»، «بنفش» و «قهوه‌ای» مورد بررسی و تحلیل ریشه‌شناختی و زبانشناختی قرار گرفته است. پژوهش حاضر بیانگر این امر بود که اسامی رنگ‌های اشاره شده، یا صورت تحول یافته ریشه اصلی هند و اروپایی هستند و یا اینکه ریشة هند و اروپایی به فارسی امروز نرسیده است. اگرچه بازتاب هند و اروپایی آنها گاه در دیگر واژگان زبان فارسی مشاهده می‌شود. https://jflr.ut.ac.ir/article_108465_ddbcf7918c9cb9f888e5f8effdab44db.pdf

دانشگاه تهران پژوهشهای زبانشناختی در زبانهای خارجی 2588-4123 16 3 2026 09 23 The Role of L2 Learners’ Character Strengths in Predicting Academic Buoyancy, L2 Grit, and Interest in Learning English: A Structural Equation Modeling Approach نقش توانمندی‌منشی زبان‌آموزان در پیش‌بینی پایستگی تحصیلی، عزم در یادگیری زبان دوم و علاقه به یادگیری آن: رویکرد مدل‌سازی معادلات ساختاری 351 373 108240 10.22059/jflr.2026.411505.1278 FA حدیث شهبازی گروه زبان و ادبیات انگلیسی، دانشکده زبان و ادبیات، دانشگاه یزد، یزد، ایران. 0009-0002-1449-6855 محمدجواد رضایی گروه زبان و ادبیات انگلیسی، دانشکده زبان و ادبیات، دانشگاه یزد، یزد، ایران. 0000-0002-5640-4747 علی محمد فضیلت فر گروه زبان و ادبیات انگلیسی، دانشکده زبان و ادبیات، دانشگاه یزد، یزد، ایران. 0000-0001-6092-4633 Journal Article 2026 04 25 Objective: While positive psychology research has had important implications for the field of second language acquisition, there remains a paramount concern to understand the personal resources that enable learners not only to survive but also to thrive through challenges. Grounded in positive psychology, the present study aimed to investigate the predictive role of Iranian L2 learners’ character strengths as positive personal resources they bring to educational settings in fostering academic buoyancy, L2 grit, and interest in learning English.Method: To achieve this aim through a structural equation modelling (SEM) analysis, 530 Iranian university students were conveniently selected. Data were analysed using the statistical package SMART-PLS 3 to test direct and indirect effects among the variables. Results: It was found that character strengths positively and significantly predicted academic buoyancy, yet predicted L2 Grit slightly, and did not predict interest at all. However, character strengths influenced interest positively through a significant mediating pathway: L2 grit. Conclusions: It was found that character strengths positively and significantly predicted academic buoyancy, yet predicted L2 grit slightly, and did not predict interest at all. However, character strengths influenced interest positively through a significant mediating pathway: L2 grit. هدف: در حالی که پژوهش‌های روانشناسی مثبت پیامدهای مهمی در زمینه‌ فراگیری زبان دوم داشته‌اند، همچنان یک دغدغه‌ مهم وجود دارد و آن درک منابع شخصی است که به زبان‌آموزان اجازه می‌دهد نه فقط از عهده چالش‌ها برآیند بلکه در مواجهه با آن‌ها پیشرفت کنند. پژوهش حاضر با تکیه بر رواشناسی مثبت‌گرا، به دنبال بررسی نقش پیش‌بینی کننده‌ توانمندی‌منشی زبان‌آموزان به‌عنوان منابع فردی مثبت در فضای آموزشی بر روی تقویت پایستگی تحصیلی، پشتکار و علاقه‌مندی در یادگیری زبان دوم است.روش پژوهش: برای دستیابی به این هدف از طریق تحلیل مدل‌سازی معادلات ساختاری، 530 دانشجوی ایرانی به‌صورت تصادفی انتخاب شدند. داده‌ها با بهره‌گیری از نرم‌افزار آماری SMART-PLS 3 تحلیل شد تا تأثیر مستقیم و غیرمستقیم میان متغیرها مورد آزمون قرار گیرد.یافته‌ها: نتایج نشان داد توانمندی‌منشی به‌طور مثبت و معناداری، پایستگی تحصیلی و تا حد کمی عزم در یادگیری زبان دوم را پیش‌بینی کرده بودند و هیچ نقشی در پیش‌بینی علاقه‌مندی به یادگیری زبان دوم نداشتند. با این حال، توانمندی‌منشی از طریق یک مسیر واسطه‌ای مهم، یعنی عزم در یادگیری زبان دوم، به‌طور مثبت بر علاقه تأثیر گذاشت. علاوه بر این، پایستگی تحصیلی، در حالی که به توانایی زبان‌آموز در مدیریت چالش‌های تحصیلی روزانه کمک می‌کند، تأثیر منفی معناداری بر علاقه نشان می‌دهد.نتیجه‌گیری: این نشان‌دهنده یک رابطه پیچیده است که در آن دانش‌آموزانی که در مواجهه با مشکلات تاب‌آوری دارند، ممکن است لزوماً یادگیری زبان انگلیسی را به‌تنهایی لذت‌بخش ندانند. https://jflr.ut.ac.ir/article_108240_3bbf6b0b520849d6119eb40fa5a50bc2.pdf

دانشگاه تهران پژوهشهای زبانشناختی در زبانهای خارجی 2588-4123 16 3 2026 09 23 The Impact of Technology-Assisted Learner Agency on EFL Learners’ Listening Comprehension Skill and Metacognitive Awareness تأثیر کنشگری یادگیرنده به کمک فناوری بر مهارت درک شنیداری و آگاهی فراشناختی زبان‌آموزان زبان انگلیسی به‌عنوان زبان خارجی 375 408 108238 10.22059/jflr.2026.412140.1281 FA جعفر مقیمی چاهک گروه آموزش زبان انگلیسی، دانشگاه پیام نور تهران، ایران فاطمه همتی گروه آموزش زبان انگلیسی، دانشگاه پیام نور تهران، ایران 0000-0002-1237-5075 فرزانه خدابنده گروه آموزش زبان انگلیسی، دانشگاه پیام نور تهران، ایران 0000-0003-2104-622X روح اله شریفی گروه آموزش زبان انگلیسی، دانشگاه پیام نور تهران، ایران Journal Article 2026 03 07 Purpose: Learner agency plays a central role in self-regulated learning in English as a Foreign Language (EFL) contexts and technology can strengthen it by providing flexible, interactive, and learner-centered learning opportunities. Listening comprehension, because of its reliance on simultaneous cognitive processing and strategic awareness, offers an appropriate context for examining this relationship.Method: The present study employed a quasi-experimental design supplemented by qualitative inquiry to investigate the effect of Technology-Assisted Learner Agency (TALA) on listening comprehension and metacognitive awareness. A total of 44 intermediate-level EFL learners, aged 14–17, were assigned to three groups: the TALA group, which engaged in self-directed listening through YouTube and language-learning websites; the controlled technology-use group, which participated in teacher-guided technology-based listening activities; and the textbook-based control group, which received conventional instruction. Data were collected through listening comprehension pretests and posttests, the Metacognitive Awareness Listening Questionnaire (MALQ), and semi-structured interviews.Findings: The findings revealed that both technology-supported groups significantly outperformed the control group in listening comprehension, with the TALA group demonstrating the greatest improvement. Furthermore, learners in the TALA group reported higher levels of metacognitive awareness, particularly in planning, directed attention, and problem-solving.Conclusion: These findings highlight the value of combining digital technologies with learner autonomy to promote strategic listening, improve comprehension outcomes, and foster greater learner agency in EFL instruction. هدف: کنشگری یادگیرنده نقش محوری در یادگیری خودتنظیم‌شده در بافت‌های آموزش زبان انگلیسی به‌عنوان زبان خارجی دارد و فناوری می‌تواند از طریق ابزارهای انعطاف‌پذیر و یادگیرنده‌محور، آن را تقویت کند. مهارت شنیداری، به‌دلیل نیاز به پردازش هم‌زمان و آگاهی راهبردی، بستری مناسب برای بررسی این رابطه فراهم می‌آورد.روش تحقیق: پژوهش حاضر با رویکرد شبه‌آزمایشی با بهره‌گیری از یک بخش پژوهش کیفی بررسی کرد که کنشگری یادگیرنده به کمک فناوری (TALA[1]) چه تأثیری بر درک شنیداری و آگاهی فراشناختی دارد. در این مطالعه، ۴۴ زبان‌آموز سطح متوسط (۱۴ تا ۱۷ سال) در سه گروه شامل TALA (شنیدار خودراهبر از طریق یوتیوب و وب‌سایت‌های زبانی)، استفاده کنترل‌شده از فناوری (فعالیت‌های فناورانۀ هدایت‌شده توسط معلم) و گروه کنترل مبتنی بر کتاب درسی قرار گرفتند. داده‌ها از طریق پیش‌آزمون و پس‌آزمون، پرسشنامۀ آگاهی فراشناختی شنیداری (MALQ[2]) و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد هر دو گروه آزمایشی در مقایسه با گروه کنترل عملکرد بهتری در درک شنیداری داشتند و گروه TALA پیشرفت بیشتری در مؤلفه‌های فراشناختی، به‌ویژه برنامه‌ریزی، توجه و حل مسئله، نشان داد.نتیجه‌گیری: یافته‌ها بر ضرورت تلفیق ابزارهای دیجیتال و انتخاب یادگیرنده برای تقویت کنشگری و شنیدار راهبردی تأکید می‌کند. https://jflr.ut.ac.ir/article_108238_b973f29cc53801a1d9ef20bdd31e4b95.pdf