دانشگاه تهران پژوهشهای زبانشناختی در زبانهای خارجی 2588-4123 16 3 2026 09 23 A linguistic study on the evolution of color names in Indo-European languages ,to New Persian. بررسی زبانشناختی تحول نام رنگ‌ها در زبان‌های هند و اروپایی تا فارسی نو 339 350 108465 10.22059/jflr.2026.400950.1238 FA مجتبی دورودی گروه فرهنگ و زبانهای باستانی ، دانشکده ادبیات، دانشگاه تهران ، تهران، ایران 0000-0002-2289-1591 فرزانه اعظم‌لطفی گروه زبانها و ادبیات گروه آسیای شرقی، دانشکده زبانها و ادبیات خارجی، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0002-3369-9810 Journal Article 2025 08 25 Objective: Colors are among the natural phenomena with a physical origin that, since the dawn of creation, have been present in every manifestation of nature. Their diversity and vast spectrum, with their impact on the human psyche, have been so significant throughout history that, since their earliest use by ancient peoples, they have not only been employed in all artistic expressions—such as pottery, painting, carpet weaving, architecture, and every form of human art—but also, through their profound and remarkable influence on humans, gave rise to symbolism within different cultures. This study, by examining the nature of these long-standing influential phenomena in human culture, art, and civilization, seeks to present a historical account of ancient colors among Indo-European peoples, the reasons behind their naming, and their eventual transformation into their modern forms from the perspective of linguistics in contemporary Persian. It further explores human perception of the concept of color across different eras. Method: The present research has been conducted in a documentary and library manner. In this process and in the etymological study of colors, the evolution of these names in other Indo-European languages has also been discussed and examined, as far as possible. Results & Conclusions: The present study indicated that the names of the colors mentioned are either evolved forms of the original Indo-European root or that the Indo-European root has not reached modern Persian. Although their Indo-European reflection is sometimes observed in other words of the Persian language. هدف: رنگها از جمله پدیده‌های طبیعی با منشاء فیزیکی هستند که از بدوِ آفرینش در تمامی جلوه‌هایِ طبیعت حضور داشته‌اند؛ گوناگونی و طیفِ وسیعِ آنها با تاثیر در روح و روانِ انسانها از دیرباز تا کنون بدان اندازه بود که پس از به‌کارگیریِ آن به‌دستِ کهن‌ترین مردمان، علاوه بر استفاده از آنها در تمامیِ جلوه‌هایِ هنری نظیرِ سفال‌گری، نقاشی، فرش‌بافی، معماری و همه و همة هنرهایِ بشری؛ با تاثیرِ شگرف و عمیقی که بر انسانها می‌نهاد موجب پیدایشِ نمادگرایی در فرهنگهایِ مختلف نیز گردید. این جستار با بررسی ماهیتِ این پدیده‌هایِ تاثیرگذارِ دیرینه‌سال در فرهنگ و هنر و تمدن بشر کوشش کرده است با ارائه‌ پیشینه‌ای از رنگهایِ کهن در میان اقوامِ هند و اروپایی، علت نامگذاری و سرانجام تحوّل آنها به گونة امروزی را از منظرِ زبانشناسی در زبان فارسیِ امروز شرح داده و سرانجام به بررسی و نگرشِ انسان از مفهوم رنگ در اعصارِ مختلف پرداخته است. روش پژوهش: پژوهش حاضر به صورت اسنادی و کتابخانه‌ای انجام شده است. در این روند و در بررسی ریشه‌شناختی رنگ‌ها تا آنجا که امکان داشته است؛ تحول این اسامی در دیگر زبانهای هند و اروپایی نیز، مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. یافته‌ها و نتیجه‌گیری: در نهایت می‌بایست اشاره داشت که در پژوهش حاضر علاوه بر واژة «رنگ» اسامی رنگ‌های «سیاه»، «سفید»، «سرخ»، «زرد»، «خاکستری»، «سبز»، «آبی»، «بنفش» و «قهوه‌ای» مورد بررسی و تحلیل ریشه‌شناختی و زبانشناختی قرار گرفته است. پژوهش حاضر بیانگر این امر بود که اسامی رنگ‌های اشاره شده، یا صورت تحول یافته ریشه اصلی هند و اروپایی هستند و یا اینکه ریشة هند و اروپایی به فارسی امروز نرسیده است. اگرچه بازتاب هند و اروپایی آنها گاه در دیگر واژگان زبان فارسی مشاهده می‌شود. https://jflr.ut.ac.ir/article_108465_ddbcf7918c9cb9f888e5f8effdab44db.pdf