دانشگاه تهران پژوهشهای زبانشناختی در زبانهای خارجی 2588-4123 16 2 2026 06 22 Unconscious friends: A new subcategory of accidental word pairs «دوستان ناآگاه»: زیرگروهی تازه از زوج‌واژه‌های تصادفی 243 257 106638 10.22059/jflr.2026.389053.1182 FA سارا رحمانی گروه زبان و ادبیات آلمانی، دانشکدة زبان‌ها و ادبیات خارجی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0000-0003-2302-0285 Journal Article 2025 01 19 The practical research and studies on the lexis of one, two and/or several languages and the confrontation of the same or quasi-similar words have always been among the most interesting topics in linguistics and other relevant humanities, i.a. Translation Studies and Foreign Language Teaching. From the point of view of Comparative Linguistics, the mentioned words can be classified into three general groups, namely related, borrowed and accidental groups. The latter, which until recently did not exist as an independent group and under this name, and had not been precisely researched, consisted of the false friends in the studies of the disciplines mentioned. The obvious aims of the present research include primarily the mainly theoretical and qualitative (descriptive-analytical) investigation and re-categorization of common (accidental) words of any non-/related language pair in general and then determining the position of unconscious friends as a new, unfamiliar, and low-frequency subcategory of accidental word pairs among the triple categories of common words of the language pairs. In this regard, the author has used some corpus examples from her research on Persian-German word pairs, i.a. the previously mentioned subgroup, which is here debated for the first time in Persian and analyzed beyond the above languages. Rather, further examples relate to the broad spectrum of so-called Indo-European and Semitic languages. The results of this lexeme-based research indicate that not only are the unconscious friends unknown in the linguistic field, but also other, well-known word pairs in this and other subjects have not been precisely examined and classified. <strong>هدف:</strong>پژوهش حاضر با هدف اصلی بازنگری و طبقه‌بندی مجدد واژه‌های مشترک تصادفی در زوج‌زبان‌های دلخواه (اعم از خویشاوند و غیرهم‌تبار) انجام شده است. همچنین این پژوهش در پی تعیین جایگاه «دوستان ناآگاه» به‌عنوان زیرگروهی تازه، ناشناخته و کم‌بسامد در میان واژه‌های تصادفی است. از سوی دیگر، پژوهش به‌دنبال آن است که نشان دهد طبقه‌بندی‌های پیشین در حوزهٔ واژه‌های مشترک، به‌ویژه در گروه تصادفی، ناقص بوده و نیاز به بازنگری دقیق‌تری دارد.<br /><strong>روش‌شناسی:</strong>این پژوهش با رویکردی توصیفی-تحلیلی و به‌شیوهٔ کیفی انجام شده است. داده‌های پژوهش عمدتاً از پیکره‌های زبانی مرتبط با زوج‌واژه‌های پارسی و آلمانی گردآوری شده و نمونه‌هایی از زبان‌های هندواروپایی و سامی نیز برای گسترش دامنهٔ مطالعه به کار رفته است. روش کار بر بررسی نظری و مقایسه‌ای واژه‌های مشترک در سه گروه کلی (هم‌تبار، وام‌گرفته، تصادفی) استوار است و برای نخستین بار در زبان پارسی، به زیرگروه «دوستان ناآگاه» پرداخته شده است.<br /><strong>یافته‌ها:</strong>یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که:طبقه‌بندی سنتی واژه‌های مشترک (هم‌تبار، وام‌گرفته، تصادفی) ناقص است و نیاز به بازنگری دارد.گروه واژه‌های تصادفی، که پیش‌تر عمدتاً به دوستان ناباب (اشتباهی) و نام‌آواها محدود می‌شد، گسترده‌تر از آن است که پیش‌تر تصور می‌شد.زیرگروه «دوستان ناآگاه» (False Cognates یا False Friends ناآگاهانه) به‌عنوان دسته‌ای تازه، ناشناخته و کم‌بسامد در میان واژه‌های تصادفی قابل شناسایی است و تا پیش از این در زبان‌شناسی پارسی مورد بررسی قرار نگرفته بود.بسیاری از زوج‌واژه‌های شناخته‌شده نیز در پژوهش‌های پیشین به‌دقت و با ریزبینی کافی گروه‌بندی و تحلیل نشده‌اند.<br /><strong>نتیجه‌گیری:</strong>نتایج این پژوهش واژه‌محور حاکی از آن است که طبقه‌بندی واژه‌های مشترک در زوج‌زبان‌ها نیازمند بازنگری اساسی است و گروه «تصادفی» بسیار پیچیده‌تر از آن است که در پژوهش‌های پیشین پنداشته می‌شد. همچنین «دوستان ناآگاه» به‌عنوان زیرگروهی تازه و کم‌بسامد، شایستهٔ توجه ویژه در مطالعات زبان‌شناسی تطبیقی، ترجمه‌شناسی و آموزش زبان است. این پژوهش می‌تواند دریچه‌ای نو برای طبقه‌بندی دقیق‌تر واژگان در زبان‌های مختلف بگشاید. https://jflr.ut.ac.ir/article_106638_75db15744e1c6ea8f89425eacb15bacf.pdf